प्रतिनिधिसभामा जनजातिबाट ४५ निर्वाचित, अब के होला जनजातीको मुद्धा

काठमाडौं, १ पैाष । सरकारले सूचीकृत गरेको ५९ आदिवासी जनजातिमध्ये १० जातीय समूहका ४५ जना हालै सम्पन्न निर्वाचनबाट प्रतिनिधिसभाको सदस्यमा निर्वाचित भएका छन् ।
सूचीकृतमध्ये जनसंख्याका आधारमा क्रमश: मगर ६, थारू १०, तामाङ ३, नेवार ९, राई ६, गुरुङ ३ र लिम्बूबाट ५ जनाले संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने भएका छन् । कम जनसंख्याका सुनुवार र थकालीबाट एक/एक तथा हिमाली भेगमा बसोबास गर्ने सिंगो समुदायबाट एक जना मात्र विजयी भएका छन् । प्रतिनिधिसभा समानुपातिकतर्फ भने परिणाम आउन बाँकी छ । जनजाति मुद्दामा संलग्न अधिकांश नेता दलहरूको समानुपातिक सूचीमा रहेका छन् । प्रतिनिधिसभामा संख्यात्मक हिसाबले जनजातिको उल्लेख्य उपस्थिति रहे पनि उसका मुद्दामा ‘दिशानिर्देश गर्न नसक्ने’ सम्बन्धित समुदायका अगुवाले टिप्पणी गरेका छन् । ‘आदिवासी जनजाति नेताहरू जुन दलबाट जिते पनि कारिन्दा मात्र हुन्,’ एक नेताले भने, ‘तर पनि राजनीतिक रूपमा नीतिनिर्माण तहमा पुग्नु आंशिक उपलब्धिका रूपमा लिनुपर्छ । जनजाति, उत्पीडित, अल्पसंख्यकका पक्षमा केकति काम गर्छन्, त्यो आशालाई विश्वासमा परिणत गर्ने र काम गरेर देखाउने अवसर उनीहरूले पाएका छन् ।’

नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघका पूर्वमहासचिव बालकृष्ण माबुहाङले प्रतिनिधिसभामा जतिसुकै जनजाति पुगे पनि कुनै अर्थ नहुने बताए । ‘वामपन्थीले जनजाति मुद्दालाई उछालेर लिस्नो मात्र बनाए,’ उनले भने, ‘नवनिर्वाचितले पनि पहिचानको प्रतिनिधित्व गर्छन् भन्ने लाग्दैन ।’

पहिलो संविधानसभा २०६४ मा प्रत्यक्ष र समानुपातिक गरी जनजाति सभासदको संख्या २ सय १८ थियो । दोस्रो संविधानसभामा पनि १ सय ८९ जनाले संसद्मा प्रतिनिधित्व गरेका थिए । पहिलो संविधानसभामा जनजाति सभासदको ककस नै बनेको थियो । ककसले जनजातिको मुद्दा ‘बढी उछालेको’ भन्दै दोस्रोमा दलहरूले आफ्ना सभासदलाई नलाग्न हवीप जारी गरे भने नियमावली बनाएर त्यस्ता संगठन निर्माणको बाटो बन्द गरिएको थियो ।

प्रतिनिधिसभामा प्रत्यक्षतर्फ निर्वाचित

एमालेबाट

पार्वत गुरुङ (दोलखा)

जयकुमार राई (सुनसरी– १)

लालप्रसाद साँवा लिम्बू (झापा–४)

वसन्तकुमार नेम्वाङ (पाँचथर)

शेरबहादुर तामाङ (सिन्धुपाल्चोक–२)

राजेन्द्रकुमार राई (धनकुटा)

सुवासचन्द्र नेम्वाङ (इलाम–२)

भवानीप्रसाद खापुङ (तेह्रथुम)

कृष्णकुमार श्रेष्ठ (तनहुँ–१)

यज्ञराज सुनुवार (ओखलढुंगा)