Samayojan khabar

Advertisment

SKIP THIS

महिला शिक्षित नभएसम्म पुर्ण विकास हुदैन : उपमेयर राई

समायोजन खबर खोटाङ,
खोटाङको हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकाले महिला लक्षित के–के कार्यक्रम गर्दैछन् । कार्यक्रमबाट महिलाहरुको जीबनस्तर कतीको उक्सियो । जनप्रतिनिधि आएपछि महिलाहरुले कस्तो अनुभुती गर्दैछन् । लगायतका विषयमा त्यस नगरपालिकाका उपमेयर बिमला राईसँग लिएको अन्तर्वार्ता प्रस्तुत छ ।

 

अहिलेसम्म महिला लक्षित कार्यक्रम कती भए ?

महिला लक्षित कार्यक्रम चाँही विभिन्न शिर्षकमा गर्दाखेरी संख्याकै आधारमा करीव एक हजार जना महिला लाभाविन्त हुनुभएको छ । आयआर्जन र घरायसी कामकाजको सुविधाको हिसाबले । यो वर्षसम्म हामीले २४ वटा मिल बाड्दैछौ । पहिलो चरणमा ११ वटा बाड्यौ र अहिले ८ वटा बाड्ने चरणमा छौं । हामि निर्वाचित भएदेखि २४ वटा आमा समुहले मिल लिइसक्नु भएको छ । ति २४ ठाउँमा महिलाले लिदा ५ सय घरधुरी महिलाहरु लाभान्वित भएका छन् । नगरपालिकाको ११ वडामा पुर्ण वर्थिङ सेन्टर सेवा सञ्चालन भईरहेको छ । पाठेघर खसेका महिलाहरुलाई यातायात खर्च प्रति महिला पाँच हजार दिंदै आएका छौ । २५ भन्दा महिलाहरुले यो लिइसक्नु भएको छ ।

 

जहाँ जे संम्भावना र आवश्यकता अनि उहाँहरुले महशुष गरेको आवश्यकतालाई हामीले छलफल गरेर सम्वोधन गर्ने गरेका छौं । अर्को चाँहि विगत वर्षदेखि पुष्पखेती सञ्चालन भईरहेको छ । त्यसको बजारको कुराहरु जोडी राखेका छौ । कृषिसँग सम्वन्धित खानेपानी वा सिंचाईको सामान्य समस्या भएपनि पानीको सा्रेत वा पानी चाँहि खेर जानु हुदैन भनेर त्यस पानीलाइ तरकारी खेती लगाउन लाइरहेको अवस्था छ । विभिन्न ठाउँमा ढाका बुनाई, खाँडी बुनाई सञ्चालन भईरहेको छ । महिलाहरुले व्यावसायिक रुपमा सिक्ने चरणहरु सकिन्दैछ । उहाँहरुलाई हामी उधोग दर्ता गरिदिनेछौ ।

अर्को चाँहि यो धार्मिक ठाउँ भएको हिसाबले पुष्प खेती त राम्रो हुने भइहाल्यो । संगसँगै हामीले सिन्के धुपहरुको पनि तालिम दिएका छौ । सिन्के धुपहरुको पनि उधोग दर्ता गरिदिन्छौ । यता ढाकाको उधोग दर्ता गरिदिन्छौ । साथै विभिन्न खालका सानातिना उधोग व्यावसयाहरु दर्ता गरिदिएर महिलाहरुलाई अधिकतम आयआर्जनमा जोड दिने । आर्थिक उर्पाजन र उहाँहरुको क्षमता विकासमा जोड दिने काम भईरहेको छ । यस्तै, महिला जनप्रतिनिधि र केही संस्थाका महिलाहरुका लागि भाषणकला तालिम गरेका छौ । साँढे सात सयको हाराहारीमा एकल महिलाहरुलाई आवश्यकताको विभिन्न योजनाहरु बनाएर दिएका छौ ।

नगरको अपेक्षा अनुसार महिला लक्षित कार्यक्रम भयो कि भएन ?

नगरपालिकाको अपेक्षा अनुसार महिला लक्षित कार्यक्रम सम्पन्न भयो भनेर म चाँहि भन्दिन । हुने क्रम जारी छ । महिलालाई अलिक अगाडी नबढाईसम्म र आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिकरुपमा महिलाले नेतृत्व नगरेसम्म नगरपालिकाको हरेक विकास निर्माणमा टेवा पुग्दैन । तथा सवै निकायमा महिला शिक्षित नभएसम्म पुर्ण विकास हुदैन त्यस कारणले भयो म, भनेर भन्दिन हुने चरणमा छ ।

नगरभित्रका महिलाहरुले साँच्चिकै स्थानीय सरकारको अनुभुती गरेका होलान् ? उहाँहरुको जीबनस्तरमा कतीको सुधार आयो । केही छन् उदाहरणहरु ।

पक्कै पनि किन पनि भने, यस्ता महिलाहरु पनि छन् । यो त अलिकती हाम्रो न्यायपालिकासँग पनि जोडिन्छ । जो महिलाहरु समाजमा बहिष्कार भएको महिलाहरु अनि, विभिन्न मुद्दा मामिला खेपिरहेका महिलाहरु बिना कारण यस्ता महिलाहरु जो चाँहि एकदमै आर्थिक रुपमा कमजोर महिलाहरु हुनुहन्थ्यो । उहाँहरुको न्यायिक समितिमा आएका मुद्दाहरुलाई न्याय निरुपण गरी उहाँहरुलाई पुनः जिविकोपार्जनको काममा फर्काएका छौ । त्यस्तो महिलाहरु, जसकोे चाँहि एकदमै संवेदनशील केषहरु पनि थियो । त्यस्ता महिलाले पक्का स्थानीय सरकार आएको वा, जनप्रतिनिधि आएको अनुभुत गरेको छ । र, म ठोकुवाका साथ भन्छु हलेसी तुवाचुङ नगरपालिकामा हजारौं महिलाहरु उत्साहित हुनुहुन्छ । नगरपालिकाले हाम्रो लागि काम गरिदिने रहेछ । हाम्रो पनि महिला जनप्रतिनिधि रहेछ भन्ने हिसाबले उहाँहरुले आभाष गर्नुभएको छ । उहाँहरुको विभिन्न माग आएको छ । त्यसलाई हामी क्रमशः सम्बोधन गर्ने तयारीमा छौ ।

महिला लक्षित अन्य कार्यक्रम के–के छन त ?

महिला लक्षित कार्यक्रम भईरहेको यिनै भने । त्यसपछि हाम्रो नगरसभाले पनि पास गरेको छ । ‘विपन्न महिलासँग टेवा’ कार्यक्रम भनेर छ । अब, विपन्न कस्तालाई भन्ने कुरा छन् । तर, पनि हामी चाँहि त्यस्ता कुराहरुलाई खोज्छौ । हाम्रो नगरपालिकाभित्र कसले के खान्छ, कस्तो स्थितिको छ । हामलिाई थाहा छदैछ । यसकारण जसलाई गर्ने ईच्छा छ । स्रोत छैन, भनेदेखी हामीले उनलाई स्रोत छुट्याईदिन्छौ । र, ति महिलाहरुलाई चाँहि आयआर्जनमा जोडेर पैसा कमाउन, आफ्नो समाजमा क्षमता राख्नको लागि त्यो हैसियत हामी निर्माण गरिदिन्छौ ।

न्यायिक समिति संयोजक पनि हुनुहुन्छ । महिलाका समस्याहरु कती आए, कती समाधान भए ?

महिलाको समस्या चाँहि अहिलेसम्म आएको निवेदनको संख्यामा आधारमा ५० प्रतिशत त महिलाकै समस्या आउँछ । त्यसमा पनि महिलाकै लागि आएका निवेदनहरु चाँहि मेरो अनुभुतीमा छलफल गर्न सहज/सजिलो भएको छ । उहाँहरुले लचकता पनि अपनाउदो रहेछ । संम्यम्ता पनि अपनाउदो रहेछ । र, उसँग चाँहि त्यस्तो अन्तरद्धन्द पनि लामो गरौं भन्ने सोच राख्नुहुन्न रहेछ । त्यस कारणले गर्दाखेरी अहिले आएको निवेदनको आधारमा ५० प्रतिशत आएको छ । त्यसको चाँहि हामीले मलाई लाग्छ प्राय सबै केषहरु समाधान गरिहरेका छौ ।

काम गर्नलाई अफ्ठ्यारा र चुनौतीहरु के–के छन् ?

केही च्यालेन्जहरु छ । जस्तै न्यायिक समितिको कुरा गर्ने हो भने, एकजना कानुन अधिकृत न्यापालिकामा हुन्छ । त्यो चाँहि सरकारले कर्मचारी व्यावस्थापन गर्न चुकिरहेको छ । यो नगरपालिका सदरमुकामदेखी अलि टाढा भएकाले यहाँ त्यस्तो कानुन पढेको मान्छेहरु पाउन पनि गाह्रो छ । सल्लाहाकार नै राख्दा पनि टेलिफोनको भरमा गर्नुपर्ने यि, यस्ता अफ्ठ्यारा छन् । तथापी, पनि पाएको यो एउटा ऐतिहासिक जिम्मेवारी हो । यसलाई मैले एकदमै राम्रो हिसाबले आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्दैछु । तर, यति कुरा हो आफू कर्मचारी हो वा भोलेन्टियर हो । अथवा कार्यकारी पोजिसन हो । यसमा चाँहि सबै रोल निर्वाह गर्नुपरेको अवस्था छ ।

भावि योजनाहरु के–के छन् ?

एक वडा एक व्यावसायलाई अपनाई महिलाहरुको क्षमता विकास र आर्यआर्जनमा बृद्धि गर्ने, शहकारीको माध्यमबाट महिला दिदीबहिनीलाई संगठीत र आत्मनिर्भर बनाउने, आमा समुह र महिला समुहलाई संस्थागत विकासमा जोड दिने तथा एक वडा एक महिला/आमा समुह भवन निर्माण गर्ने योजना छ । प्रस्तुती चिसाङ शेर्पा
२०७६ जेठ ३१ गते बिहान ८ :२३ मा प्रकाशित

प्रतिकृया दिनुहोस

सम्बन्धित समाचार


ताजा अपडेट

हिमपातले कतै मनोरञ्जन कतै सास्ती,परीक्षासमेत स्थगन

समायोजन खबर डोल्पा, केहीदिन देखि हिमाली जिल्ला लगायत उच्च...

पानीमा रुज्दै गौरिका सिंहले यसरी साटिन खुशी

काठमाण्डौ – १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग)...

अक्षयकोषका लागि करोड संकलन अभियान

समायोजन खबर सोलुखुम्बु, शैक्षिक सुधारको लक्ष्य राखेर सोलुखुम्बुको एक...

भीआईपी सिटमा प्रचण्डका छोरी ज्वाई, शक्तिको दुरुपयोग भन्दै आलोचना

समायोजन खबर काठमाडौं, सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का दोस्रो...

पचास हजार घुससहित दुई पक्राउ

समायोजन खबर सर्लाही, नेपाल–भारत सीमा नजिकै रहेको ब्रम्हपुरी गाउँपालिका...

मुख्य समाचार

हिमपातले कतै मनोरञ्जन कतै सास्ती,परीक्षासमेत स्थगन

समायोजन खबर डोल्पा, केहीदिन देखि हिमाली जिल्ला लगायत उच्च...

चिसो झन बढ्यो, उपत्यका र पहाडमा वर्षा, उच्च पहाड र हिमालमा हिमपात

समायोजन खबर काठमाण्डौ, काठमाण्डौ उपत्यकासहित पहाडी क्षेत्रका केही ठाउँमा...

नारायणगढ-मुग्लिन सडक आजदेखी किन भयो बन्द ?

समायोजन खबर नारायणगढ, मुग्लिन सडकखण्ड आजदेखि दुई सातासम्म दिउँसो...

काठमाण्डौ आसपास भूकम्पको धक्का महसुस

समायोजन खबर काठमाडौं, काठमाडौंलगायत आसपासको जिल्लामा बिहीबार साँझ भूकम्पको...

अक्षयकोषका लागि करोड संकलन अभियान

समायोजन खबर सोलुखुम्बु, शैक्षिक सुधारको लक्ष्य राखेर सोलुखुम्बुको एक...