चिसाङ शेर्पा,
खोटाङको खोटेहाङ गाउँपालिका–६ ईन्द्रेंणीपोखरीमा अवस्थित ‘ईन्द्रेंणीपोखरी’लाइ गाउँपालिकाकै पर्यटन प्रर्वद्धनको शानको रुपमा स्तरोन्नतीको काम भइरहेको छ । पर्यटनका माध्यमबाट वडामा आर्थिक उपार्जन गर्नका निम्ति वडामा भएको पोखरीलाई थप व्यवस्थित र प्रचारप्रसार गर्ने उद्देश्यका साथमा तीव्र गतीमा स्तरोन्नतीको काम अगाडी बढीरहेको हो ।

आर्थिक वर्ष २०७४/०७५ बाट वडा कार्यालयको २० लाख १८ हजार लगानीबाट गएको बैशाख १५ गतेदेखी स्तरोन्नती थालिएको पाखेरीको हाल भूभाग एरिया कम्पाउण्ड र पोखरीभित्रको साँढे चार मिटर मेसेनरी वालको काम सकिएको ईन्द्रेंणीपोखरीका वडाध्यक्ष देबिन्द्र राईले जानकारी दिनुभयो ।

पर्यटनको माध्यमबाट वडालाई संमृद्ध बनाउदै गाउँपालिकामा आन्तरिक तथा वाह्य पर्यटन भित्र्याउने उद्देश्यका साथमा २१ रोपनी भूभागमा फैलिएको पोखरीलाई स्तरोन्न्तीपछि चिल्ड्रेन पार्क, पोखेरीको विचमा पानिको फोहोरा आईरहने अत्याधुनिक स्तम्भ, पोखरी वरीपरी बगैचा, पोखरीको कम्पाउण्ड भित्रको पश्चिमतर्फ रहेको शिव मन्दिर पुनः मर्मत, बस्नका लागि फलैचा, पोखरीमाथि ईन्द्रेंणी आकारको वारीवाट पारीसम्म आकासे पुल निर्माण गरिने जनाइएको छ ।

वडाको क्रमागत बजेटबाट स्तरोन्नती भइरहेको पोखरीलाई थप स्तरोन्नतीका लागि आर्थिक वर्ष २०७५÷०७६ मा गाउँपालिकाले समेत बजेट बिनियोजन गर्ने वडाध्यक्ष राईले जानकारी दिए । पौराणिक कथन अनुसार घना जंगलको बिच पोखरीमा सधैं ईन्द्रेंणी लाग्ने गरेकाले ईन्द्रेंणीपाखेरी नामाकरण भएको ईतिहास भेटिन्छ । पोखरीमा बन्यजन्तुहरु पानि खान आउने र त्यहाँ पानि खान आउने बन्यजन्तुको पुर्खाहरुले शिकार गर्दथे । मानव विकास हुंदै गएपछि जंगलहरु मासिदै गएको अन्ततः खुल्ला चउरमा पोखरीमात्रै बाँकी रहेको स्थानियहरु बताउँछन् । पोखरीमा केही वर्ष अघिदेखी हिउँदमा आपसेआप पानि सुक्दै आउने गरेको छ । पानि सुक्ने गरेकाले व्यवस्थित पुननिर्माण गरी बैकल्पिक पानिको स्रोत खोजेर माछा लगाउने समेत योजना रहेको जनाईएको छ ।

यसरी भयो ईन्द्रेंणीपोखरीको नामाकरण

परापुर्बककालमा चैत बैशाखको एक दिन गाई पानि पिउन जाँदा अचानक त्यही पोखरीमा बसेर नउठेको र सोही रात गाई गोठालाको सपनामा एक योगी आइ, मेरो वेवास्ता गरेकोमा यस्तो भएको हो । भनेछन् एक स्थानियले भने, ‘अब उप्रान्त मलाई चोखो नितो गरी पुजा गरेर गाईको दुध चढाएमा शान्ती मिल्नेछ भनेका हुनाले गोठालाले सोही अनुसार ग¥र्यो र गाइ पनि उठ्यो ।

सोही दिन मध्यान्ह अचानक त्यस पोखरीमा चट्याङ  पर्न गयो । लगत्तै सिमसिम पानि परी पोखरीको बिचमा ईन्द्रेंणी देखा परेको हुंदा उक्त पोखरीलाई ईन्द्रको बज्र परेको पोखरी भनिन थालियो । त्यसपछि त्यस पोखरीलाई ईन्द्रहानी पाखेरी भनियो । अन्तत : त्यही नाम अपभ्रंश हुंदै ईन्द्रेंणीपोखरी नाम रहन गएको पौराणिक किंवदन्तीहरुमा पाईन्छ । साथै यसै पोखरीको नामबाट त्यस ठाउँको नाम ईन्द्रेंणीपोखरी नाम रहन गएको जनविश्वास पाईन्छ ।

क्याप्सन : स्तरोन्नती हुदै गरेको ईन्द्रेंणीपोखरी, २०७५ असार २६ गते साँझ ५ : ५५ मा प्रकाशित