चिसाङ शेर्पा खोटाङ,
दिमागमा नानाथरीका कुराहरु र्फुछ तर के गर्ने लेख्न सक्दिन । यो पनि अरुलाई भन्दा भन्दा बल्ल लेखिदिए । कथा कविता, गीत भन्न/गुनगुनाउन आउँछ तर, अनपढ छु लेख्न सक्दिन । दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–५ लफ्याङका ७८ वर्षीय कर्ण वहादुर कट्वालले एउटा थोत्रो कागजमा लेखिएको आफ्नो कविता दिंदै मनमा गुम्सिएको पिडा सुनाए ।

जीबनमा एकैपटक विद्धालयको मुख नदेखेका लफ्याङ काफ्ले गाउँका ७८ वर्षीय कट्वालले पढ्न नपाएको पीडा आजभोली बखान गर्दै हिड्ने गरेका छन् । घरमा धेरै भाई भएकाले पढ्न पाईन । गोठाला, खेताला जानुपर्ने कहाँ पढ्न पाउनु ? दिक्तेलस्थित स्थानीय हेलिप्याडमा भेटिएका उनले त्यो बेलाको पीडा सम्झदै भने, “अहिलेका छोराछोरीलाई त सुख छ । पढ्न लेख्न पाएका छन् । त्यती भएपछि अरु के चाहिन्छ र ? सबै संसार देखाउने बुझाउने नै पढाई त हो ।”

१९९८ साल कार्तिक १३ गते शुक्रबार लफ्याङमा जन्मिएका उनले जीबनमा सबैभन्दा धेरै दुख गरेको नै पढ्नु हो । तर, त्यो संम्भव थिएन÷भएन । नपढे पनि उनी धेरै तार्किक र बौद्धिक कुराहरु गर्छन् । नेपालको २५ भन्दा बढी देवस्थलको दर्शन गरेका उनले त्यस स्थानको गीति शैलीमा ब्याख्या र वर्णन गर्छन् ।
दुधकोशी तरी, सुनकोशी तरी, त्रिशुली तरियो
मुक्तिनाथ गई १०८ धारा नुहाइ दर्शन गरियो ।
तातोपानी रंगीनको शिरमा, दर्शन गर्न अप्ठयारो छ भीरमा
माथि उल्लेखित वाक्यांशहरु बनाउनमा उनी माहिर छन् । पढ्न पाईन तर, दिमागमा जल्दाबल्दा समस्याहरुको बारेमा कविता आउँछ, गीत बनाउँन आउँछ लेख्न सक्दिन कसले लेखिदिने ? उनले प्रश्न गरे । लेख्ने नै हो भने मेरो अहिलेसम्म २८/२९ वटा कविता बनिसक्थ्यो । ११ वर्षको हुंदा मागी विवाह गरेका उनले अहिले भने आफ्ना ५ छोरी ३ छोरालाई राम्रो शिक्षा दिएका छन् । आफूले पढ्न नपाए पनि छोराछोरी पढेकामा उनी निकै खुशी छन् ।

२०७२ साल बैशाख १२ गते गएको महाभुकम्पलाई सम्झेर उनी आज पनि दुखी हुन्छन् । त्यो वेला कुन ब्यक्ति दुखी थिएन होला । उनले भने, ‘म बुढो त दुखी थिए ।’ अरु थिएन होला त ? त्यो वेला मैले देखेको मेरो नेपाल र नेपालीको दुःख आज कवितामा पोख्दैछु ।
उनले हाम्रो हातमा थमाएको कविता तल प्रस्तुत छ ।
२०७२ साल बैशाखको १२ गते शनिबारका दिनमा
भुकम्पले सर्वस्व क्षति ग¥र्यो एकै छिनमा ।
उद्धार गर आर्मी र पुलिस, भुकम्पले बनायो बिनास
कती लाश उद्धार भए । कती लाश कुहिए
त्यो देखेर सारा संसार छाती पिटि रोए ।
उद्धार गर आर्मी र पुलिस, भुकम्पले बनायो बिनास
कती घर पुरे/भत्के, कती घर चर्के
बिदेश जाने युवाहरु रुदैं घर फर्के ।
उद्धार गर आर्मी र पुलिस, भुकम्पले बनायो बिनास
बिदेशीले सहयोग ग¥यो र हामीले पायौं
दाजुभाई दिदीबहिनी बाडीचुंडी खायौ ।
उद्धार गर आर्मी र पुलिस, भुकम्पले बनायो बिनास
पानी परो सबैमाथी आयो रुघाखोकी
यस्तो दिन फेरी फेरी दोहोरिने पो होकी ।
इश्वरलाई पुकारौं सबजना, यस्तो दिन नआवस भगवान